Antibacterieel

Penicillines en Beta-Lactamines

Penicillines behoren tot de meest gebruikte antibacteriële middelen in België en wereldwijd. Ze werkten revolutionair toen ze in de jaren veertig werden ontdekt en redden sindsdien miljoenen levens.

Beschikbare Medicijnen in België

Amoxicilline is een van de meest voorgeschreven penicillines in België. Dit geneesmiddel wordt gebruikt voor infecties van de luchtwegen, otitis media en bepaalde huidinfecties. Het is verkrijgbaar in verschillende vormen: capsules, drinkbare suspensie en injecties.

Amoxicilline-clavulaanzuur is een combinatiegeneesmiddel dat amoxicilline met clavulaanzuur vermengt. Dit verhoogt de effectiviteit tegen bacteriën die penicillineresistent zijn. Het wordt veel voorgeschreven voor sinusitis en andere luchtweginfecties.

Flucloxacilline wordt gebruikt voor huidinfecties en bosteelt veroorzaakt door bepaalde bacteriën. Dit geneesmiddel is bijzonder effectief tegen staphylococcus-infecties.

Werkingsmechanisme

Penicillines beschadigen de bacteriële celwand door de synthese ervan te blokkeren. Dit leidt tot de dood van de bacterie. Beta-lactamines, waaronder penicillines en cefalosporines, delen dit werkingsmechanisme en zijn daarom effectief tegen veel bacteriën.

Cefalosporines en andere Beta-Lactamines

Cefalosporines zijn nauw verwant aan penicillines en worden veel gebruikt in België wanneer penicilline niet geschikt is of wanneer er resistentie optreedt.

Veel Voorkomende Cefalosporines

Cefacloor wordt gebruikt voor infecties van de luchtwegen, urineweg en oorinfecties. Het behoort tot de tweede generatie cefalosporines en heeft een breed werkingsspectrum.

Cefixime is een derde-generatie cefalosporine dat onder meer wordt gebruikt voor gonorroe en bepaalde luchtweginfecties. Dit geneesmiddel wordt ook wel gegeven aan patiënten met penicilineallergie, hoewel voorzichtigheid is vereist.

Cephalexine is een eerste-generatie cefalosporine die effectief is tegen verschillende bacteriële infecties van de huid en zachte weefsels.

Voordelen

Cefalosporines bieden vaak een goed alternatief voor patiënten met lichte penicillineallergieën. Ze hebben ook een breed werkingsspectrum en kunnen tegen veel verschillende bacteriesoorten werkzaam zijn.

Macroliden en Fluorchinolonen

Macroliden zijn een ander belangrijk groep antibacteriële medicijnen die veel in België worden voorgeschreven, vooral voor respiratoire infecties.

Macroliden in België

Azithromycine is waarschijnlijk de meest gebruikte macrolide in België. Het wordt voorgeschreven voor bronchitis, pneumonie en bepaalde seksueel overdraagbare aandoeningen. Dit medicijn heeft het voordeel dat het slechts enkele dagen hoeft te worden gebruikt.

Clarithromycine wordt gebruikt voor maag- en darminfecties veroorzaakt door helicobacter pylori en voor bepaalde respiratoire infecties. Het is ook effectief tegen mycobacteriële infecties.

Fluorchinolonen

Ciprofloxacine is een veelgebruikte fluoroquinolone die effectief is tegen gram-negatieve en gram-positieve bacteriën. Het wordt gebruikt voor urineweginfecties, bepaalde diarreeziekten en luchtweginfecties.

Levofloxacine is een ander belangrijk fluoroquinolone dat vooral wordt gebruikt voor pneumonie en chronische bronchitis.

Werkingsmechanisme

Macroliden remmen de bacteriële eiwitproductie door zich aan de ribosomen vast te hechten. Fluorchinolonen blokkeren het DNA-enzym dat nodig is voor bacteriële vermenigvuldiging, wat leidt tot bacteriële dood.

Aminoglycosiden en Tetracyclines

Deze groepen antibacteriële middelen hebben meer gespecialiseerde toepassingen in België, maar zijn nog steeds belangrijk in bepaalde behandelingsschema’s.

Aminoglycosiden

Gentamicine wordt meestal in ziekenhuizen gebruikt voor ernstige infecties, vooral gram-negatieve infecties. Het wordt vaak intraveneus of intramusculair toegediend.

Tetracyclines

Doxycycline is een tetracycline die veel wordt voorgeschreven voor acne, bepaalde infecties en ziekte van Lyme. Het heeft een breed werkingsspectrum en wordt goed opgenomen bij inname.

Minocycline is een ander tetracycline dat wordt gebruikt voor acne en bepaalde huidinfecties.

Deze geneesmiddelen remmen de bacteriële eiwitproductie en worden meestal reserveringsgeneesmiddelen in België vanwege het risico op resistentie.

Voorzorgsmaatregelen en Bijwerkingen

Alvorens antibacteriële middelen in te nemen, is het essentieel om een aantal voorzorgsmaatregelen in acht te nemen.

Belangrijke Richtlijnen

• Maak altijd het volledige behandelingsschema af, zelfs wanneer u zich beter voelt, ter voorkoming van resistentie
• Neem het medicijn op de voorgeschreven tijd in, meestal met of zonder voedsel, afhankelijk van het type
• Informeer uw apotheker over alle andere medicijnen die u gebruikt
• Bewaar medicijnen op de juiste temperatuur en buiten bereik van kinderen
• Gebruik nooit antibacteriële middelen die voor iemand anders zijn voorgeschreven

Mogelijke Bijwerkingen

Veel antibacteriële middelen kunnen bijwerkingen veroorzaken, variërend van mild tot ernstig. Misselijkheid, diarree en huiduitslag zijn veel voorkomende milde bijwerkingen. Ernstige allergische reacties, hoewel zeldzaam, kunnen ook optreden.

Wisselwerkingen

Sommige antibacteriële middelen kunnen wisselwerken met andere medicijnen, waaronder anticonceptiva. Informeer uw apotheker altijd over alle medicijnen die u gebruikt, inclusief voedingssupplementen en kruidenpreparaten.

Wanneer een Arts Raadplegen

Raadpleeg onmiddellijk uw huisarts als u ernstige bijwerkingen ervaart, zoals moeilijkheden met ademen, ernstige huidreacties of aanhoudende diarree. Het is belangrijk om symptomen snel te melden, zodat uw arts kan bepalen of u het medicijn moet blijven gebruiken of moet overstappen op een alternatief.