Antiparasitaire middelen

Soorten parasieten en hun behandeling

Intestinale wormen

Intestinale wormen zijn de meest voorkomende parasitaire infecties. Deze omvatten rondwormen, lintwermen en haakwormen. Symptomen zijn onder andere buikpijn, diarree en gewichtsverlies.

Voor de behandeling van intestinale wormen zijn verschillende middelen beschikbaar in België. Mebendazol is een populair middel dat tegen meerdere soorten wormen helpt. Dit medicijn verstoort de energiestofwisseling van wormen, waardoor ze afsterven. Albendazol werkt op dezelfde manier en is ook veel voorgeschreven.

Pyrantel is een ander veel gebruikt middel, vooral tegen rondwormen en haakwormen. Dit geneesmiddel verlaamt de wormen zodat ze kunnen worden uitgescheiden. De dosering en duur van de behandeling hangen af van het type worm en de leeftijd van de patiënt.

Huidparasieten

Huidparasieten zoals luizen en schurftmijten veroorzaken jeuk, rode vlekken en irritatie van de huid. Deze infecties kunnen zeer besmettelijk zijn.

Voor luizen worden shampoos en crèmes gebruikt zoals pyrethrine en permethrine. Deze stoffen tasten het zenuwstelsel van de luizen aan. Lindaan is een sterker middel dat ook gebruikt kan worden, hoewel het minder vaak voorgeschreven wordt vanwege mogelijke bijwerkingen.

Voor schurftmijten is benzylbenzoaat een standaardbehandeling. Dit middel moet over het hele lichaam worden aangebracht en moet enkele dagen inwerken. Ivermectine is een alternatief dat oraal kan worden ingenomen.

Giardia en andere parasitische infecties

Giardia is een parasiet die diarree en buikklachten veroorzaakt. Dit kan voorkomen na het drinken van besmet water.

Metronidazol is het geneesmiddel van keuze voor giardia. Dit medicijn verstoort het DNA van de parasiet en veroorzaakt afsterving. Tinidazol is een vergelijkbaar middel met soms minder bijwerkingen.

Beschikbare medicijnen in België

Receptvrije opties

In België zijn enkele antiparasitaire middelen zonder recept verkrijgbaar in apotheeken. Deze zijn geschikt voor veel voorkomende infecties met milde symptomen.

Mebendazol is beschikbaar als tabletten en wordt vaak gebruikt voor zelfonbehandeling van wormen. De dosis is meestal eenmaal per dag gedurende enkele dagen. Dit middel is relatief veilig met minimale bijwerkingen.

Pyrantel is eveneens zonder recept verkrijgbaar en komt in verschillende dosisvormen. Het wordt veel gebruikt in huishoudens waar meerdere familieleden besmet zijn. Natuurlijke producten zoals knoflook en pompoenpitten worden ook verkocht, hoewel hun werkzaamheid wetenschappelijk minder goed is aangetoond.

Op recept verkrijgbare middelen

Voor ernstige infecties of specifieke parasietensoorten zijn receptplichtige middelen nodig.

• Albendazol is krachtig tegen verschillende wormensoorten en wordt voorgeschreven voor complexere infecties
• Ivermectine is een zeer effectief middel tegen veel parasietensoorten voor huid- en wormeninfecties
• Metronidazol en tinidazol zijn standaardbehandelingen voor giardia en andere protozoareninfecties

Deze middelen vereisen regelmatig toezicht en worden voorgeschreven op basis van de diagnose.

Bijwerkingen en voorzorgsmaatregelen

Veelvoorkomende bijwerkingen

De meeste antiparasitaire middelen hebben minimale bijwerkingen, maar deze kunnen voorkomen.

Mebendazol kan buikpijn, misselijkheid en diarree veroorzaken. Deze bijwerkingen verdwijnen meestal snel na het stoppen van de medicatie.

Metronidazol geeft soms een metallische smaak in de mond en kan buikklachten veroorzaken. Het is belangrijk geen alcohol te drinken tijdens de behandeling.

Ivermectine kan kopzeer, duizeligheid en spijsverteringsstoornissen veroorzaken. Deze bijwerkingen zijn meestal mild en voorbijgaand.

Wie moet voorzichtig zijn

Zwangere vrouwen moeten zorgvuldig worden begeleid bij antiparasitaire behandeling. Bepaalde middelen kunnen gevaar voor het ongeboren kind opleveren.

Kinderen hebben andere doseringen dan volwassenen. Sommige middelen zijn niet geschikt voor zeer jonge kinderen.

Menschen met lever- of nierschade moeten voorzichtig zijn, omdat deze organen deze medicijnen verwerken. Een arts moet een aangepaste dosering voorschrijven.

Preventie van parasitaire infecties

Hygiënemaatregelen

De beste bescherming tegen parasitaire infecties is preventie. Regelmatig handen wassen is essentieel, vooral voor het eten en na het toilet.

Voedsel moet grondig worden gekookt, vooral vlees. Rauwe groenten en fruit moeten goed worden gewassen. Besmet water moet worden gemeden of gekookt worden.

Persoonlijke hygiëne is van groot belang. Regelmatig baden en schone kleding dragen helpen huidparasieten te voorkomen.

Reisvoorzorgsmaatregelen

Reizigers naar gebieden waar bepaalde parasieten voorkomen, moeten extra voorzichtig zijn. Het is belangrijk alleen zuiver water te drinken en geen ijs te consumeren in gebieden met slechte waterkwaliteit. Fruit dat niet geschild kan worden, moet worden vermeden.

Het dragen van schoenen en beschermende kleding helpt tegen bepaalde bodemparasieten. Insectenwerend middel kan voorkomen dat insecten parasieten overbrengen. Na terugkeer uit risicogebieden kan een preventieve behandeling worden overwogen.

Wanneer een arts raadplegen

Het is belangrijk een arts te raadplegen als men vermoedt een parasitaire infectie te hebben. Een arts kan de juiste diagnose stellen door tests.

Symptomen die aandacht verdienen zijn: aanhoudende diarree, bloed in de ontlasting, ernstige buikpijn, huiduitslag die niet verdwijnt, en gewichtsverlies zonder duidelijke oorzaak.

Een apotheker in België kan ook advies geven over welke behandeling geschikt is. Zij kunnen bepalen of zelfbehandeling voldoende is of dat een arts moet worden geraadpleegd. Regelmatige controle na behandeling helpt ervoor te zorgen dat de parasietinfectie volledig is genezen.